Κινδύνους για παραμονή της οικονομίας σε ύφεση προκαλούν οι αμφιβολίες που εξακολουθούν να έχουν οι ξένες αγορές για την έξοδο της οικονομίας από την κρίση, καθώς το υψηλό κόστος δανεισμού του Δημοσίου διαχέεται πλέον στο σύνολο της οικονομίας.

Με αργούς ρυθμούς θα αποκατασταθεί η αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας στις αγορές του εξωτερικού, οι οποίες αναμένουν απτά δείγματα των αποτελεσμάτων της δημοσιονομικής προσαρμογής που εξήγγειλε η κυβέρνηση.

Το πρώτο κρίσιμο τεστ είναι την επόμενη Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου, που η Τράπεζα της Ελλάδος θα εκδώσει τα στοιχεία για την πορεία του ταμιακού ελλείμματος του μηνός Ιανουαρίου, το οποίο θα είναι βελτιωμένο σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2009 λόγω της αύξησης των δημόσιων εσόδων πάνω από το στόχο του προϋπολογισμού και του περιορισμού των εκταμιεύσεων δαπανών.

Το δεύτερο τεστ θα γίνει το Μάρτιο, όταν το κλιμάκιο της Κομισιόν που θα εποπτεύει την εφαρμογή του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης, θα εκδώσει την πρώτη έκθεση με τις διαπιστώσεις σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων και τις προθέσεις του οικονομικού επιτελείου να προβεί και σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Για την ώρα πάντως παραμένουν ισχυρές οι πιέσεις των αγορών, καθώς τα spreads των ελληνικών ομολόγων όχι μόνο διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, αλλά οι τάσεις τους είναι και ανοδικές, γεγονός το οποίο έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία.

Οι ελληνικές τράπεζες αντιμετωπίζουν ήδη δυσκολίες στην πρόσβασή τους στη διατραπεζική αγορά, καθώς οι ξένες τράπεζες δέχονται με δυσκολία τους ελληνικούς κρατικούς τίτλους που κατατίθενται ως ενέχυρο λόγω της τεράστιας πτώσης των τιμών τους.

Η κατάσταση θα επιδεινωθεί περαιτέρω, αν προκύψει νέα υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, που θα περιορίσει δραματικά τη ζήτηση για τα ελληνικά ομόλογα.

Η Τράπεζα της Ελλάδος εμφανίζεται ανήσυχη για τις εξελίξεις αυτές και θεωρεί ότι το κλίμα μπορεί να βελτιωθεί, μόνο με τη λήψη μέτρων που θα πείθουν για τη μείωση του ελλείμματος, αλλά και παράλληλα θα δρομολογηθούν και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Το μήνυμα αυτό μετέφερε στον πρωθυπουργό ο διοικητής της ΤτΕ, Γιώργος Προβόπουλος, στην πρόσφατη συνάντησή τους και έλαβε τη διαβεβαίωση ότι θα γίνουν όλες οι απαραίτητες κινήσεις.

Η Κεντρική Τράπεζα ανησυχεί ότι εάν παραταθεί η δυσπιστία των αγορών, θα υπάρξει πρόβλημα γενικότερα στη χρηματοδότηση της οικονομίας και στην πιστωτική επέκταση, αφού αν αυξηθεί το κόστος άντλησης κεφαλαίων από τις τράπεζες (από τη διατραπεζική) αναγκαστικά θα μετακυλιστεί στα επιτόκια των δανείων και των καταθέσεων.

Η εξέλιξη αυτή θα περιορίσει ακόμα περισσότερο την ιδιωτική κατανάλωση, με αντίκτυπο και το ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας, ο οποίος ενδεχομένως να υποχωρήσει περαιτέρω, κάτω από την πρόβλεψη του ΥΠΟΙΚ για μέση μείωση 0,3% κατά 2010.

Αύξηση κόστους χρέους

Η διεύρυνση της διαφοράς αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων από τα γερμανικά οδηγεί σε αύξηση του κόστους δανεισμού του Δημοσίου, η οποία διαχέεται στο σύνολο της οικονομίας δεδομένου ότι οι τράπεζες και οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα συνήθως δεν αντλούν κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές με όρους καλύτερους απ' ό,τι το Δημόσιο, τονίζει η ΤτΕ.

Με δεδομένο επίσης ότι το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος της χώρας (δημόσιο και ιδιωτικό) είναι τεράστιο, αυξάνεται δραματικά το κόστος αποπληρωμής του, με αρνητικές συνέπειες στο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, στην απασχόληση, στη φορολογική επιβάρυνση και στη δυναμική του χρέους.

Το συνολικό εξωτερικό χρέος του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας στα τέλη του περασμένου Σεπτεμβρίου έσπασε το φράγμα των 400 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκε στο 168% του ΑΕΠ.

Πρόκειται για τις οφειλές στο εξωτερικό από τα κρατικά ομόλογα, τα χρέη των Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών (ΔΕΚΟ), τις οφειλές τραπεζών, επιχειρήσεων και ιδιωτών (δάνεια, ομόλογα, δαπάνη εισαγωγών κ.λπ.), που διαμορφώθηκε στο Σεπτέμβριο του 2009 σε 403,2 δισ. ευρώ, αυξανόμενο σε ένα έτος κατά ποσό 53,49 δισ. ευρώ ή κατά 15,3%.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που ανησυχεί έντονα την Τράπεζα της Ελλάδος, αφού η πληρωμή τόκων και χρεολυσίων για την εξυπηρέτησή του απορροφά ένα αυξανόμενο μερίδιο του εθνικού εισοδήματος με δυσμενείς συνέπειες για τις επενδύσεις, τις αναπτυξιακές προοπτικές και επομένως το βιοτικό επίπεδο.

Το εξωτερικό χρέος βαραίνει ιδιαίτερα στην τρέχουσα συγκυρία που έχουν αυξηθεί σημαντικά τα επιτόκια δανεισμού τόσο για το δημόσιο όσο και για τον ιδιωτικό τομέα της ελληνικής οικονομίας λόγω των υποβαθμίσεων της πιστοληπτικής ικανότητας.

naftemporiki